بسیاری از کارشناسان بر این باورند هرچه زبان دوم در سنین پایین تری به کودک آموزش داده شود احتمال این که کودک در سال های بعد در یادگیری این زبان موفق تر باشد، بیشتر است. در سال 1996 یک مقاله در روزنامه نیوزویک منتشر شد که نتایج یک تحقیق را بررسی می کرد. بر اساس این تحقیق، کودکی که بعد از 10 سالگی شروع به آموختن زبان دوم کند با احتمال کمتری ممکن است بتواند بعدها این زبان را مانند کسانی که آن زبان، زبان مادری شان است، صحبت کند. نتایج این تحقیق توسط زبان شناسان زیادی تایید شده است و به دنبال این تحقیق، تحقیقات بسیار دیگری هم انجام شد که بر همین موضوع تاکید داشت. 

 

 

بررسی های بیشتر در مورد یادگیری زبان در سنین پایین نشان داد کودک نه تنها با یادگیری زبان، برخورد اجتماعی اش تقویت می شود و در ارتباط با دیگر بچه ها موفق تر عمل می کند، بلکه این مسئله می تواند باعث پیشرفت عملکرد کلی کودک در بقیه دروس در مدرسه نیز بشود. در تحقیقی روی بچه های مدارس یکی از کشورهای غیرانگلیسی زبان، کودکانی که بیش از 4 سال به یادگیری زبان دوم (اغلب زبان انگلیسی) پرداخته بودند نسبت به بچه هایی که زمان کمتری آن زبان را آموزش دیده بودند یا اصلا زبان دومی را یاد نگرفته بودند، در امتحان جامع و تست های مورد نظر تحقیق نتایج بهتری کسب کردند. طبق این تحقیق بچه هایی که زبان دوم یاد گرفته بودند حتی از بچه هایی که به یادگیری ریاضی پرداخته بودند هم موفق تر عمل کرده بودند. 

نتایج بررسی های متخصصان آموزش کودک نشان داده است کودکانی که زبان دوم می آموزند در حل مسائل پیچیده خلاقیت و تبحر بیشتری دارند. بررسی های بروک لمبرت و تاکر، در سال 1974 نشان داده است بچه هایی که توانایی یاد گرفتن بیش از یک زبان را دارند هوش بالاتری دارند. لمبرت این طور استدلال می کند که شاید یادگیری زبان دوم و زبان های بیشتر باعث پیشرفت توانایی ذهنی و قوه درک فرد شده است.

نقش والدین در آموزش زبان

آموزش زبان باید توسط یک متخصص و بر اساس سیستم مناسب باشد. ساعات و جلسات آموزش زبان دوم و نحوه به کارگیری آن کاملا حساب شده است به همین دلیل والدین نا آشنا به این امر ممکن است نتوانند مربی های خوبی برای آموزش زبان به کودک شان باشند. اما آن ها می توانند با تشویق کودک به یادگیری و حمایت از او، علاقه کودک را به فراگیری زبان و فرهنگ دیگر بیشتر کنند. به کودک تان نشان بدهید توانایی او در صحبت کردن به زبان دیگر، برای تان ارزشمند است و با او همراهی کنید. سعی کنید کودک تان را به جشن ها یا مراسمی که در مورد فرهنگ ها و زبان های دیگر است ببرید یا با مشورت معلمش، کتاب ها و فیلم هایی به زبانی که در حال یادگیری است در اختیارش قرار دهید. اگر خودتان هم به آن زبان آشنایید، برایش به آن زبان کتاب بخوانید اما سعی کنید کلمات را به صورت صحیح تلفظ کنید. در بقیه مواد درسی با کودک تان کار کنید تا کودک با خیال راحت تری به یادگیری زبان بپردازد و مشکلی در زمینه های دیگر نداشته باشد.

زبان دوم ، از چه سنی؟

کار شناسان آموزش کودک و زبان شناسان معتقدند کودکانی که قبل از دوره نوجوانی به یادگیری زبان دوم بپردازند بهتر می توانند در زمینه تلفظ کلمات به طور صحیح و نزدیک به صاحبان اصلی زبان عمل کنند. زبان شناسان این موضوع را به تغییرات فیزیولوژیکی مربوط می دانند که در مغز کودکان در سنین نوجوانی رخ می دهد. تفاوت هجا ها و آوا ها در زبان های مختلف که باعث تفاوت لهجه ها می شود در کودکانی که زبان را قبل از شکل گیری بخش های مربوطه در مغز یاد گرفته اند کمتر به چشم می آید. به همین دلیل بهترین سن آموزش زبان به کودک، قبل از 10 سالگی و زمانی است که کودک هنوز در زبان مادری خود هم پیشرفت چندانی نداشته است. البته این مسئله به هیچ وجه کودک را از یادگیری زبان مادری بازنمی دارد بلکه به پیشرفت آن هم کمک خواهد کرد. 

بعضی از والدین نگران این نکته هستند که یاد دادن زبان دوم در سنین کم ممکن است باعث شود کودک زبان مادری خود را فراموش کند یا این که در یادگیری زبان مادری و ادبیات آن دچار مشکل شود. در حالی که زبان شناسان خلاف این باور را دارند. آن ها معتقدند یادگیری زبان دوم به دلیل به کارگیری ذهن کودک در استفاده از ترجمه ها و معانی کلمات و ساختار جملات می تواند باعث شود زبان مادری خود را هم بار دیگر بیاموزد و آن را در کنار زبان دوم یاد بگیرد. توجه کودک به یک زبان جدید می تواند باعث توجه او به ساختارهای زبان و جمله بندی ها شود. چیزی که ممکن بود تا آن زمان به آن چندان توجهی نشان داده نشود.

بهترین روش های آموزش زبان به کودک 

برای آموزش زبان دوم به کودک، 3 روش اصلی وجود دارد که اغلب موسسات و سیستم های آموزش از یکی از این 3 روش استفاده می کنند. به کارگیری هرکدام از این روش ها به سن کودک، سیستم تربیتی کودک و نگاه والدین به مسئله یادگیری زبان بستگی دارد. کودک در بعضی از این روش ها سریع تر زبان دیگری را یاد می گیرد و در بعضی از روش ها آزادی بیشتری برای انتخاب یادگیری دارد.

روش غرقه سازی: در این مدل از یادگیری کودک کاملا در محیطی با زبان دیگر قرار می گیرد. در مهدهای کودک دوزبانه مربی ها با زبان دوم که هدف یادگیری است صحبت می کنند و در مدرسه هم بچه ها حداقل نیمی از اوقات خود را در طول روز به یادگیری زبان دوم می پردازند. در روش غرقه سازی کامل که البته در مدارس معدودی اجرا می شود کودک همه مواد درسی مانند ریاضی، علوم و تاریخ را به زبان دوم فرا می گیرد. در این روش یادگیری زبان در واقع زبان دوم به جای این که موضوعی برای یادگیری باشد خود وسیله ای برای آموزش مواد درسی دیگر است و کودک ناخودآگاه مجبور به یادگیری این زبان می شود. بچه هایی که با این روش زبان یاد می گیرند در صحبت کردن زبان دوم با لهجه صحیح و به طور کامل، موفق ترند و به سطوح بالاتری از یادگیری زبان می رسند. اگرچه ممکن است در ابتدا، یادگیری در بعضی از مواد درسی، بچه ها به اندازه ای که آن درس ها را به زبان مادری خود یاد می گیرند موفق نباشند اما به تدریج و با پیشرفت شان در یادگیری زبان دوم، این مشکل هم برطرف می شود.

والدین، همیشه نگران آینده فرزندان خود هستند. شایسته است بدانیم که آینده کودکان را می‌توانیم از بدو تولد، مشخص و تضمین کنیم. سال‌های زیادی است که دانشمندان و محققان در دیگر کشورهای جهان، اهمیت آموزش خواندن را از زمان تولد، به والدین یادآوری می‌کنند. در ایران نیز حدود چهار سال است که والدین و مسوولان، به این روش، توجه بیش‌تری می‌کنند. 

پروفسور «تیتزر»، محقق پرورش فکری کودکان، می‌گوید که کودک، از سه ماهگی که حرکات را تشخیص می‌دهد، قادر به یادگیری است و هر چه را می‌بیند و می‌شنود، به حافظه بلندمدت خود می‌سپارد. دکتر تیتزر می‌گوید که ۹۰ درصد مغز انسان، تا پنج سالگی به تکامل می‌رسد و اگر حافظه کودکی، تا این سن، پرورش داده شود، در آینده، یادگیری سریع‌تری خواهد داشت. 

یکی از روش‌های پرورش حافظه کودکان، آموزش زبان‌های مختلف است. آموزشی که در این سن داده می‌شود، به حافظه بلندمدت کودک سپرده شده و مانند زبان مادری خواهد بود. اگر از کودکی، کتاب، به‌عنوان وسیله‌ای برای آموزش و بازی، مورد استفاده قرار گیرد، از نظر تربیتی، کودک به کتاب و مطالعه، علاقه‌مند خواهد شد.

دکتر تیتزر (Titzer)، مجموعه آموزشی نفیسی را  ارایه کرده که سال‌های متوالی است که در بیش‌ترکشور های جهان مورد استفاده قرار گرفته است و به‌عنوان بهترین مجموعه آموزشی زبان کودکان از سه ماه به بالا شناخته شده و هر ساله جوایز متعددی دریافت کرده است.